“Zonder energiegemeenschappen zullen we de energietransitie niet redden”

Marianne Jager  (Foto: Jan Buwalda, Groningen)

“De sleutel tot een succesvolle energietransitie is samenwerking. Wanneer bedrijven, gemeenten en netbeheerders de koppen bij elkaar steken, kunnen energiegemeenschappen ontstaan”, stelt Marianne Jager. Zij is innovatiemakelaar bij de European Digital Innovation Hub Noord-Nederland (EDIH NN) van FME. EDIH NN adviseert en ondersteunt bedrijven in Noord-Nederland bij hun digitale ambities of vraagstukken en de ontwikkeling en het gebruik van autonome systemen.  Jager geeft in dit artikel haar visie op de energietransitie.

“De industrie staat voor veel uitdagingen. Waar in het verleden de transitie van kolen naar gas een eenvoudige keuze was, zijn er nu meer technologieën met verschillende volwassenheidsniveaus om de transitie waar te maken. Dit maakt het lastiger om te bepalen wanneer je welke route moet kiezen. Maar afwachten is geen optie”, begint Jager.

Energiegemeenschappen

“De elektrificatie is in volle gang en netbeheerders doen er alles aan om het net zo snel mogelijk te verzwaren. Ondanks de verzwaring moeten we er rekening mee houden dat het net af en toe niet voldoende energie kan leveren. Daarom willen we op bedrijventerreinen die worden aangesloten op het net ook voorzieningen treffen zodat ze ook die periodes kunnen overbruggen. Denk aan een batterijopslagsysteem als centraal punt, met daaromheen – afhankelijk van het bedrijventerrein - afzonderlijke energiecomponenten zoals windparken, zonnepanelen, restwarmtevoorzieningen, waterstofproductie, agrarische bedrijven die biobrandstof kunnen produceren,… Op die manier kunnen energiegemeenschappen ontstaan.”

Samenwerken

“Om de verschillende energiecomponenten goed op elkaar af te stemmen zul je met elkaar moeten samenwerken: bedrijven op het bedrijventerrein, een of meerdere gemeentes én de netbeheerder. Netbeheerders kunnen huiverig zijn voor energiegemeenschappen omdat ze er weinig grip op hebben. Het is daarom essentieel om hen te betrekken om samen uit te zoeken wat er moet gebeuren zodat ze vertrouwen krijgen in dit deel van het energiesysteem.”

Pilot

EDIH NN start in het noorden van Nederland een pilot. “Bedrijven die willen deelnemen zullen eerst moeten nagaan of hun processen nog energie-efficiënter kunnen worden ingericht om de energievraag zo laag mogelijk de houden. Een zo laag mogelijke energievraag binnen de energiegemeenschap, vergroot de kans van slagen. Dat is sowieso het startpunt. Parallel daaraan kijken we hoe we de samenwerking tussen diverse partijen kunnen vormgeven. Het moet behapbaar blijven. Duidelijke afspraken maken is daarom essentieel. Ook is een overkoepelend merkonafhankelijk monitorings- en aansturingssysteem nodig dat over de bedrijven en assets heen zorgt voor het energiemanagement en verrekening.

Een aantal softwareontwikkelaars haakt aan om samen uit te zoeken wat er moet gebeuren zodat alle deelnemende partijen inclusief de netbeheerder vertrouwen krijgen in het geheel.” Een energiegemeenschap inrichten is geen eenvoudige opgave. “Het wordt wellicht een traject waarbij we met voortschrijdend inzicht zullen leren wat wel en niet werkt. Doel is om uiteindelijk te komen tot een succesvolle transparante energiegemeenschap op basis van open standaarden. Daarnaast willen we met een blauwdruk of routekaart handvatten bieden aan geïnteresseerden voor de uitrol in andere gebieden. Zover zijn we nog niet, maar door nu alvast stappen te zetten, werken we samen aan een duurzame toekomst.”