Slim omgaan met netcapaciteit: hoe doe je dat in de praktijk?

Hoe gaan bedrijven in de praktijk om met netcongestie? André van Zutphen, sales engineer warmtepompen bij Sabroe, producent van compressoren en warmtepompen voor de industrie, geeft zijn visie. “Breng je processen goed in kaart en ga na wat er wél mogelijk is binnen je budget en de beschikbare capaciteit. Door flexibiliteit in te bouwen en je energiestromen slim in te richten, kun je al grote stappen voorwaarts maken.”

“We krijgen veel aanvragen voor warmtepompen waarbij vooraf al wordt gespecificeerd hoeveel netcapaciteit beschikbaar is. Met industriële warmtepompen met een hoog rendement kun ja al relatief veel warmte produceren. Tegelijkertijd is er op sommige momenten sprake van een tekort of overaanbod aan elektriciteit terwijl bedrijfsprocessen wel constant een bepaalde hoeveelheid warmte nodig hebben. Dan is buffering een belangrijke optie zodat je een aantal uren kunt overbruggen”, begint Van Zutphen.

Agro in Giethoorn, een klant van Sabroe, maakt al gebruik van zo’n buffer. Dit modern gemengd agrarisch bedrijf beschikt over een PV-installatie met 10.000 PV-panelen, een biogasinstallatie die reststromen omzet in biogas, en een WKK-installatie die dit gas gebruikt voor warmte en elektriciteit. “Door nieuwe mogelijkheden om biogas aan het aardgasnet te leveren, zocht het bedrijf een alternatieve warmtebron. De keuze viel op onze industriële tweetraps warmtepomp met ammoniak als koudemiddel die warmte van 87 graden Celsius levert en goed kan omgaan met wisselende belastingen en condities. Deze werd aangevuld met een e-boiler om te kunnen reageren op wisselende energieprijzen gecombineerd met een 1.200 m3 warmwater buffer die bij een ΔT van 10 K bijna 14 MWH warmte op kan slaan. Dankzij deze combinatie kan dit bedrijf verduurzamen, pieken op het net gedurende een aantal uren overbruggen met de warmtebuffer, en warmte produceren als de energieprijzen voordelig zijn. Dit is een mooie manier om netcongestie te omzeilen: efficiënte warmteproductie op basis van de beschikbare capaciteit, gecombineerd met een warmtebuffer en e-boiler.”

Misverstand

“Veel bedrijven zien warmteopslag wel als een deel van de oplossing, maar ze beseffen vaak niet hoe groot het volume moet zijn om een aantal uren te kunnen overbruggen”, stelt Van Zutphen. “Een paar duizend liter opslaan is niet toereikend. Daar kun je vaak maar een paar minuten mee overbruggen. Dat bewustzijn moet bij veel bedrijven nog groeien. Ze zullen dus ruimte beschikbaar moeten hebben om dit te kunnen realiseren.”

Ontwerp

Door meer flexibiliteit in te bouwen kun je de energievraag verschuiven. “De situatie op locatie gedetailleerd in kaart brengen is daarbij heel belangrijk”, aldus Zutphen. “Je moet weten hoe je processen lopen, wanneer je welke temperaturen nodig hebt, hoe je aansluiting er nu en over een aantal jaren uit ziet, wat de groeiverwachtingen zijn enzovoort. Hierdoor kun je de oplossing goed afstemmen op de situatie. Stel dat je water van 70 graden Celsius nodig hebt, dan kan het interessant zijn om warmtepomp te installeren die een temperatuur van 85 graden Celsius kan maken, zodat een warmtebuffer met eenzelfde waterinhoud een langere periode kan overbruggen. Heb je over een aantal jaren een grotere netaansluiting, dan is het mogelijk om je warmtepompen tot die tijd te begrenzen. Je kiest bijvoorbeeld voor een warmtepomp met een toerental van 1800 die je begrenst op 1400, zodat het opgenomen vermogen niet te groot kan worden terwijl je later wél op volle capaciteit kunt draaien. Dit is bovendien in veel gevallen ook nog eens levensduur verlengend en efficiency verhogend.”

Groter is niet altijd beter

Investeren in een grotere warmtepomp is overigens niet altijd de beste oplossing. “Vanuit het budget of de beschikbare capaciteit is een kleine warmtepomp soms de beste optie in combinatie met een grote warmtebuffer. Buffercapaciteit is relatief goedkoper dan warmtepompcapaciteit. Veel bedrijven hebben niet 24 uur per dag warmte nodig, waardoor er met deze combinatie toch het benodigde vermogen beschikbaar is, mét een kleinere warmtepomp en dus ook een kleinere netaansluiting. Kortom, groter is niet altijd beter.”

Smart Grid ready

Flexibiliteit zal steeds belangrijker worden, verwacht Van Zutphen.  “In Duitsland komt het al regelmatig voor dat een aansluiting alleen mogelijk is als de netbeheerder de systemen – binnen afgesproken tijdstippen en grenzen – kan aansturen en afschakelen om netcongestie te voorkomen. De apparaten moeten hiervoor wel geschikt zijn (smart grid ready) terwijl een buffer in de meeste gevallen noodzakelijk is. We merken dat de vraag naar het flexibel inzetten van verbruikers ook in Nederland groeit. Flexibiliteit kan immers leiden tot een groter concurrentievermogen, nu of in de toekomst.”

Flexibiliteit, elektrificatie, de combinatie warmtepompen met warmteopslag en omgaan met netcongestie zijn topics die ook tijdens Industrial Heat & Power veelvuldig aan bod komen.

Op de beurs, gehouden van 6 t/m 8 oktober komen professionals samen om hun kennis en ervaring te delen zodat ze samen de transitie kunnen waarmaken.