Energieopslag als antwoord op netcongestie

“Energieopslag is één van de mogelijke oplossingen voor netcongestie. Het is een oplossing waar momenteel veel interesse voor is. Veel bedrijven investeren in of overwegen om een energieopslagsysteem aan te schaffen. Dat merken we in de aanmeldingen die bij ons binnenkomen”, stelt Jochem Kuiper, namens Netbeheer Nederland. Hij is daarnaast Sectorlead energieopslag bij Liander. Kuiper zoomt dieper in op de huidige uitdagingen van ons energiesysteem en welke rol energieopslag hierin kan spelen.

Vooral batterijen (EOS-systemen) zijn bij industriële bedrijven een veel gekozen oplossing, gevolgd door warmteopslag. “De kostprijs van batterijsystemen zijn de laatste jaren sterk gedaald. Bovendien zorgen batterijen voor flexibiliteit omdat je elektriciteit zowel kunt opslaan als terugleveren aan het elektriciteitsnet. Bij warmte of koudeopslag sla je energie op die je vervolgens zelf gaat gebruiken in je processen terwijl de energie in de buffers vaak voor een langere periode (een aantal dagen) wordt opgeslagen. Beide typen opslagsystemen kunnen een bijdrage leveren aan het verlichten van netcongestie. Seizoensopslag (in cavernes of moleculen) is eveneens een interessante optie, maar komt vooralsnog moeizamer van de grond”, weet Kuiper.

Maak je huiswerk

Energieopslag kan een oplossing zijn voor wie geen grotere netaansluiting kan krijgen. “Ondernemers die slim met hun energiehuishouding omgaan, hebben dankzij hun opslagsysteem vaak aan een kleinere aansluiting voldoende of kunnen hiermee hun piekbelasting afvlakken. Hierdoor kunnen ze besparen op hun netkosten, óók als netcongestie is opgelost. De verwachting is immers dat de nettarieven nog zullen stijgen. Daardoor kan het voor veel bedrijven een goede investering zijn. Tegelijkertijd hangt uiteraard veel af van de specifieke situatie zoals de omvang van het huidige energieverbruik en de toekomstplannen. Ons advies aan bedrijven is daarom om samen met een adviseur de diverse mogelijkheden te onderzoeken zodat de juiste keuze kan worden gemaakt. Een batterij is niet vanzelfsprekend de beste oplossing. Je huiswerk maken is erg belangrijk.”

Tarieven

Dat huiswerk maken is echter niet altijd even eenvoudig als niet alle variabelen - zoals de toekomstige nettarieven - bekend zijn. “Dat is inderdaad lastig. Netbeheerders maken langetermijnplannen, maar de tarieven worden pas een jaar van tevoren vastgelegd. Daarom delen we zoveel mogelijk informatie over plannen voor het verzwaren van de kabels en het onderstation waarop bedrijven zijn aangesloten. Als bedrijven weten hoe onze prognose voor de komende tien jaar eruitziet, hebben ze enigszins een houvast. Ook gaan we veel meer inzicht geven in de verwachte belastingen en daarmee de grootste knelpunten in ons net.”

Samenwerken

“De energietransitie gaan we met z’n allen aan. Daarom moeten we samen werken aan een systeem waar flexibiliteit een permanente plek heeft. Daarin speelt energieopslag een belangrijke rol: in alle toekomstscenario’s van Netbeheer Nederland zitten meerdere vormen van energieopslag”, vervolgt Kuiper. Hij geeft een voorbeeld. “De netcongestiewachtlijst is lang. Tegenwoordig moeten we bedrijven met een maatschappelijke functie zoals ziekenhuizen of defensie prioriteren op deze lijst. Dat is vastgelegd in het Maatschappelijk Prioriteringskader van ACM. Helemaal bovenaan staan de netcongestieverzachters: bedrijven die actief helpen om ruimte te maken op het net. Zij investeren in opslagsystemen voor zowel de eigen bedrijfsvoering maar stellen een deel ook ter beschikking aan de netbeheerder die – onder specifieke voorwaarden – het systeem tegen een vergoeding kan laden en ontladen naargelang de behoefte. Hiermee kunnen we het net ontlasten. Dit is vrij nieuw en kan voor sommige bedrijven die flexibel kunnen omgaan met hun energieverbruik, interessant zijn.”

Meer kennis, betere strategieën

Registratie van opslagsystemen is daarom ook belangrijk. “Dat gebeurt nog niet altijd. Vanaf 800W moeten batterijen al worden aangemeld, vanaf 1 MW kunnen batterijen in aanmerking komen als netcongestieverzachter. Als wij beter weten hoe snel de realisatie van opslag groeit op welke plekken energieopslag aanwezig is, kunnen we daarop onze strategieën aanpassen en kunnen we zelf bedrijven benaderen of ze interesse hebben in het ter beschikking stellen van flexibel vermogen tegen een bepaalde vergoeding. Hoe meer inzicht, hoe betrouwbaarder het energiesysteem in Nederland en hoe beter we kunnen omgaan met netcongestie.”

Liander nam deel aan Vakbeurs Energie 2026.