“Het implementeren van een energiebeheersysteem leidt tot meer inzicht, energiebesparing en beter handelen”
Rutger Stuivenberg vertelt over de verschuiving in de EED-auditplicht van bedrijfsomvang naar energieverbruik, met grote gevolgen voor de praktijk
De herziene Europese Energie-Efficiency Directive (EED) bevat een aantal belangrijke veranderingen ten opzichte van de bestaande EED-auditplicht. Rutger Stuivenberg, uitvoeringscoördinator EED-auditplicht gaat hier dieper op in.
De herziene EED-auditplicht is vastgelegd in artikel 11 van de EU-Richtlijn. Vroeger betrof dit artikel 8, de EED-auditplicht. “Een belangrijke verandering in de herziene EED-auditplicht is dat de doelgroep anders is ingedeeld. Momenteel geldt nog dat ondernemingen >250fte en/of een jaaromzet van meer dan 50 miljoen euro en een jaarlijks balanstotaal van meer dan 43 miljoen euro vallen onder de EED-auditplicht (inclusief deelneming van of in partnerondernemingen en verbonden ondernemingen). In de herziene versie is de doelgroep bepaald op basis van energieverbruik. Ondernemingen met een energiegebruik > 10 TJ moeten een EED-auditrapport indienen terwijl ondernemingen met een energiegebruik > 85 TJ een energiebeheersysteem moeten invoeren (inclusief deelnemingen van of in verbonden ondernemingen).
Veel industriële bedrijven vallen in de laatste categorie. “Sommige industriële bedrijven hebben een hoofdkantoor en diverse productielocaties. Als een afzonderlijke productielocatie zelf een audit indient, dan heeft niet het volledige concern voldaan aan de auditplicht. Alle productielocaties die onder het concern vallen dat audit-plichtig is, moeten aan de auditplicht voldoen. Dat wordt nog wel eens over het hoofd gezien.”
Implementatie energiebeheersysteem
Het implementeren van een energiebeheersysteem is wellicht de grootste wijziging in de herziene versie. “Een energiebeheersysteem is niet te verwarren met een EMS (energie management systeem) of een energie bewakings- en registratiesysteem. Veel systemen lijken qua terminologie op elkaar. Een deel ervan zijn softwaremodules of tools in combinatie met hardware om de bedrijfsvoering te digitaliseren en verbeteren. Dit gebeurt bijvoorbeeld door met data de assets en energiestromen binnen processen te optimaliseren. Wat de EED-auditplicht bedoelt met een energiebeheersysteem, is een organisatorisch managementsysteem. Het vereist dat je binnen je organisatie continu aandacht hebt voor het structureel verbeteren van energieprestaties van je bedrijfsvoering. Belangrijk is met andere woorden dat het niet gaat om een eenmalige exercitie, die je eens in de vier jaar uitvoert. Het hebben en behouden van een gecertificeerd energiebeheersysteem vergt een continue inspanning. Het is onderdeel van je bedrijfsvoering.” Erkende energiebeheersystemen zijn: ISO 50001, BREEAM-NL in Use (met uitzonderingen), CO2 reductiemanagement met ISO 14001 niveau 1 en 2, CO2 prestatieladder niveau 3 en trede 1, CO2-Prestatieladder niveau 4 en trede 2, CO2-Prestatieladder niveau 5 en trede 3 en Trusted Site energy-Efficiency
Een energiebeheersysteem moet altijd gecertificeerd zijn door een geaccrediteerde instelling.
De herziene versie is in Nederland is momenteel nog niet van kracht. “De minister heeft wel een voorgenomen besluit genomen waardoor we de lijst met keurmerken en energiebeheersystemen hebben kunnen aanwijzen. Naar verwachting zal eind dit jaar de wet van kracht worden. Vanaf dat moment geldt de huidige wet- en regelgeving niet meer.”
Deadline
Er zijn momenteel ongeveer 3.000 bedrijven die onder de EED-auditplicht vallen (huidige criteria). Een deel ervan zal afvallen omdat ze geen hoog energieverbruik hebben. Voor de groep met een energieverbruik > 10 TJ en < 85 TJ verandert er niet zoveel ten opzichte van de huidige situatie. Wat wel verandert is dat deze groep zal moeten onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor het opwekken van duurzame energie binnen hun bedrijf. Dat is een nieuwe eis die is toegevoegd aan de huidige audit.”
De grote verandering geldt voor de groep met een energieverbruik >85 TJ. “Zij hebben tot 11 oktober 2027 om een energiebeheersysteem te implementeren en te laten certificeren.”
Wat levert het op?
Het implementeren van een energiebeheersysteem vergt tijd. “Bedrijven zullen vaak hun organisatie en bedrijfsvoering anders moeten inrichten, maar het is belangrijk dat ze het niet zien als een verplichting. De geest van de wet is dat je een energiebeheersysteem implementeert en alle maatregelen voorlegt aan het management. Als Europa hebben we bedacht dat als je inzichtelijk kunt maken wat de mogelijkheden, kosten en baten zijn, je de juiste beslissingen kunt nemen. Op het moment dat je het niet weet, kun je er ook niet op handelen. Daarom is het zo belangrijk.”
Tijdens de vorige editie van vakbeurs Industrial Heat & Power kwam dit thema uitvoerig aan bod. “De NPVI zal ook in de komende editie aandacht besteden aan de actuele ontwikkelingen rond wet- en regelgeving. De vakbeurs is overigens dé plek om met andere bedrijven die EED-auditplichtig zijn, te netwerken en kennis uit te wisselen.”
NPVI is overigens als standhouder aanwezig - en verzorgt ook een EED beursvloertour!